Clelia Duel Mosher, kadınların fiziksel yetersizlikleriyle ilgili Viktorya döneminin klişelerini bozan bir hekim ve kadın sağlığı alanında hak savunucusudur. Kadın cinselliği konusunda Kinsey’den 50 yıl önce, feminist bir geleceğe göz kırpan araştırmalar yapmıştır.

Clelia Duel Mosher, 16 Aralık 1863 tarihinde, Albany, New York’ta dünyaya gelir. Hekim olan ve kendisini hastane vizitlerine götüren babasından etkilenir. Çocukluğu çeşitli hastalıklarla geçtikten sonra 25 yaşında yüksek öğrenimine başlar. 1894’te Stanford Üniversitesi fizyoloji bölümünden master derecesini alır.

1900 yılında Johns Hopkins Üniversitesi’nden tıp doktoru olarak mezun olur. Master tezinde kadınların sadece göğüs kafesiyle solunum yapabildikleri için fizyolojik olarak erkeklerden aşağı olduğuna dair yaygın inanışı çürütür: Kadınların diyaframdan nefes almasını engelleyen sadece zamanın modasına uygun korseli giysilerdir ve yeterince egzersizle diyafram solunumu yapabilirler!

Bu tarihlerde, ABD’deki hekimlerin yüzde altısı kadındır, fakat ayrımcılık devam etmektedir. Mosher, jinekolojik cerrahi asistanlığının eşiğinden döner çünkü kendisine erkeklerin onun altında çalışmayı reddedeceği söylenir. 1910’da Stanford’un hijyen bölümünde yardımcı profesör olarak çalışmaya başlar. Tam profesörlük unvanı ancak 1928’de, emekli olmadan bir yıl önce verilir.

Mosher, 1893-96 yılları arasında 98 genç kadının giysileri üzerinde bir seri gözlem yapar. Ortalama etek genişliği dört metre, eteğin tek başına ağırlığı modern bir genç kadın giysisinin toplam ağırlığı kadardır; bunun kadınların sağlığı, gelişimi ve verimliliği üzerinde dolaysız bir yük olduğunu söyler.

Kadın sağlığı alanındaki çalışmalarına menstrüasyon araştırmasıyla devam eder. 2000 kadının 12 binin üzerinde menstrüel döngüsünden veri toplayarak “menstrüasyonun kadınları aptallaştırdığı” mitini yıkar. Ağrılı menstrüasyona neden olan, hijyenik olmayan alışkanlıkları ortaya çıkarır ve menstrüel krampları azaltmak için kendi ismiyle anılan, vücut direncini arttırıcı nefes egzersizleri tarif edip önerir.

En ünlü çalışması, ölümünden sonra yayınlanan, 1892 yılında Wisconsin Üniversitesi’ndeki Anneler Kulübü’nde “Evlilik İlişkisi” başlıklı derslerine hazırlanırken başlayıp kariyeri boyunca devam ettirdiği anket çalışmasıdır. Bu sırada henüz 28 yaşında, biyoloji öğrencisi bekar ve çocuksuz bir kadındır. 30 yıla yakın bir süre 45 kadınla yüz yüze görüşmeler yaptığı bu çalışma Viktorya dönemi kadınlarının cinsel istekleri, alışkanlıkları ve cinsel ilişkileri hakkında bugün bilinen tek ve en eski çalışmadır. Mosher’in bulguları şok edicidir. Kadınların cinsel arzularının olmadığına ve sadece üremek için seviştiklerine inanılan o zamanın tarihsel kalıp yargılarıyla taban tabana zıttır: 45 kadından 35’i cinsel istek duyduğunu, 34’ü orgazm olduğunu, 24’ü cinsel zevk için ilişkiye girmenin her iki cinsiyet için geçerli bir neden olduğunu ifade etmiş, yüzde 75’inin haftada en az bir kere cinsel ilişkiye girdiği bulunmuştur. Mosher adeta, Viktoryen kadınların belki de sanıldığı kadar Viktoryen olmadığını ima etmektedir.

Katılımcıların samimiyeti ve cinselliği aşırı olumlayan (hatta kondom ve diyafram benzeri doğum kontrol yöntemi kullanımını da) görüşleri nedeniyle sonuçlar başlangıçta tartışmalı bulunur. Daha sonra, araştırmacı kadınlardan veri toplayan bir kadın olduğu için ve kadınlar sonuçların sadece tamamı kadın olan dinleyiciler önünde sunulacağını bildiği için, o zamanın normale uygunluk baskısı bir kenara bırakılmış ve aslında daha gerçekçi veriler toplanmış olabileceği kabul edilir.

Mosher’in çalışması tarihin tozlu raflarında gizlenir, ta ki 1973 yılında bir tarihçi (Carl Degler) Stanford Üniversitesi arşivinde verilerini bulana dek. Mosher onları ölmeden önce yayınlayacak vakit bulamamış ya da “genel ahlak” ile çeliştiği için çalışmasının üstü örtülmüş olabilir. Feminist tarihçilerin çok ilgisini çeken çalışma 1980 yılında The Mosher Survey: Sexual Attitudes of 45 Victorian Women adıyla kitap olarak basılır ve öğrenciler tarafından altın madeni gibi karşılanır.

Mosher, modern ve açık uçlu sorularıyla bilimsel araştırmacı kadınların önünde bir kapı açar; niteliksel görüşmelerle kadınlar için cinselliğin, cinsel özne olmanın anlamını araştırır. 1923’te şöyle yazmıştır: “Sınırsız fırsatlar dünyasına doğmuş olan gelecek neslin kadını, kadının gerçek kapasitesinin ne olduğu sorusuna yanıt verecektir… Fiziksel, ekonomik, ırksal ve sivil özgürlüğe sahip olacaktır. Bununla ne yapacaktır?”

Mosher hiç evlenmez, az sayıda arkadaşı olur. Annesi kampüste onunla birlikte yaşar. 21 Aralık 1940’ta hayatını kaybeder. Hikayesi kadınlara, cinsellik daha az sır ve toplumsal cinsiyet daha az yük olduğunda önlerinde açılabilecek imkanlara dair ümit vermeye devam ediyor.

https://historyofsexuality.umwblogs.org/clelia-duel-mosher/

https://www.wimlf.org/blog/dr-clelia-duel-mosher-womens-sexuality-amp-equal-rights-advocate

https://stanfordmag.org/contents/the-sex-scholar

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.